Câu trả lời (7)
Con người trước tiên phải được dạy dỗ về lễ giáo, về cách ứng xử, đối trên xử dứoi như thế nào trước, vì đó là nền tảng của 1 con người. Sau đó mới dạy dỗ về tri thức, về văn hoá. Bởi vì "Có tài mà không có đức cũng là thứ bỏ đi" thôi
01/05/2011
Tee
Sáu chữ trên không có xa lạ gì với người Việt chúng ta. Chúng đã biến thành những khẩu hiệu nằm trên đầu môi ngọn luỡi của các nhà sư phạm, của các bậc phụ huynh, của nhiều vị "dân chi phụ mẫu", và đôi khi cũng là chính sách của nhà nước nữa. Chúng ta cũng không lạ lẫm gì khi mà hầu hết những tác phẩm thi ca kinh điển của những bậc đại nho đều ca tụng và nâng lễ nghĩa lên thành một đức tính, tương đương với tam tòng tứ đức, đôi khi lại còn hơn thế nữa. Nguyễn Du coi lễ như là quy tắc, trong khi Nguyễn Ðình Chiểu lấy chữ lễ làm nòng cốt của nền tư tưởng đạo đức. Trong Lục Vân Tiên, cụ đồ họ Nguyễn nhắc đi nhắc lại không biết mệt cái chữ lễ mà cụ coi như là khuôn vàng thước ngọc đo cái giá trị làm người. Nói một cách khác, nhà thi sĩ mù lòa chất phác này đồng nghĩa lễ với luân thường đạo lý, và thường thì coi lễ như là nền tảng của đạo đức. Qua câu thơ "Thôi thôi, ngồi đó chớ ra. Nàng là phận gái ta là phận trai", ta nhận thấy một cách rõ ràng là cụ đồ họ Nguyễn đã đồng hóa lễ trong việc đối xử giữa trai-gái với quy luật "nam nữ thọ thọ bất thân" của thời Hán. Thực ra, cụ đồ Chiểu đã phản ánh cái tâm thức chung coi lễ không khác chi là quy luật của người bình dân Việt: "Cá không ăn muối cá ươn - Con không giữ lễ (nghe mẹ) trăm đường con hư" mà thôi. Thế nên, "tiên học lễ, hậu học văn" đã trở thành một quy tắc tất yếu, suy diễn từ lối nhìn bình dân như vậy.
Lối suy tư coi lễ là lề luật có phải là lối suy tư đại biểu duy nhất của Việt Nho hay không, đây là một điểm đáng được tranh luận. Theo thiển kiến của chúng tôi, quan niệm này chỉ đúng được phần nào, bởi lẽ câu hỏi quan trọng hơn nằm ở sau, đó là, nếu lễ là quy luật, thì đó là qui luật gì? Nếu nó chỉ là pháp luật, hình luật, thì lễ chưa phản ánh được cái lễ nghĩa của người Việt, nhưng nếu lễ là quy luật sống, thì nó mới thực là lễ nghĩa.
Như mọi người đều thấy, ngay từ thời thơ ấu, chúng ta đã được đào tạo phải giữ đạo nghĩa, mà đạo nghĩa thường không phải chi khác hơn là chính lễ nghĩa. Lễ phép, lễ độ, lễ nghĩa, lễ nghi, lễ phục... là những quan niệm, hay nói đúng hơn là những quy luật (codes), những cách thế (manners), những biểu tượng (expressive symbols), những chuẩn mực (criteria) đo lường con người Việt. Chúng ăn sâu vào trong tâm não, chúng nằm chặt trong mạch máu, đến độ chúng ta đồng hóa lễ với giá trị, với nền đạo đức, và với tất cả cuộc sống của người Việt. Chúng ta đánh giá một người, một phụ nữ, một quan chức, một giáo chức và ngay cả một người học sinh tùy theo hành vi lễ độ, lễ phép của họ. Ta xem họ có giữ lễ và hành vi, ngôn ngữ, cách xử thế của họ có đúng lễ hay không: cha phải ra cha, con phải ra con, thầy phải ra thầy, trò phải ra trò. Chúng ta kính trọng một người nào đó cũng là vì họ giữ lễ giữ nghĩa. Chúng ta coi thường những người "vô lễ", "vô phép, vô tắc", "vô lương", những kẻ "bất nghĩa", "bất tín", "bất trung", "bất hiếu", "bất nhân", những người mà ta thường đùa cợt cho là người không ra người, ngợm không ra ngợm.
Lối suy tư coi lễ là lề luật có phải là lối suy tư đại biểu duy nhất của Việt Nho hay không, đây là một điểm đáng được tranh luận. Theo thiển kiến của chúng tôi, quan niệm này chỉ đúng được phần nào, bởi lẽ câu hỏi quan trọng hơn nằm ở sau, đó là, nếu lễ là quy luật, thì đó là qui luật gì? Nếu nó chỉ là pháp luật, hình luật, thì lễ chưa phản ánh được cái lễ nghĩa của người Việt, nhưng nếu lễ là quy luật sống, thì nó mới thực là lễ nghĩa.
Như mọi người đều thấy, ngay từ thời thơ ấu, chúng ta đã được đào tạo phải giữ đạo nghĩa, mà đạo nghĩa thường không phải chi khác hơn là chính lễ nghĩa. Lễ phép, lễ độ, lễ nghĩa, lễ nghi, lễ phục... là những quan niệm, hay nói đúng hơn là những quy luật (codes), những cách thế (manners), những biểu tượng (expressive symbols), những chuẩn mực (criteria) đo lường con người Việt. Chúng ăn sâu vào trong tâm não, chúng nằm chặt trong mạch máu, đến độ chúng ta đồng hóa lễ với giá trị, với nền đạo đức, và với tất cả cuộc sống của người Việt. Chúng ta đánh giá một người, một phụ nữ, một quan chức, một giáo chức và ngay cả một người học sinh tùy theo hành vi lễ độ, lễ phép của họ. Ta xem họ có giữ lễ và hành vi, ngôn ngữ, cách xử thế của họ có đúng lễ hay không: cha phải ra cha, con phải ra con, thầy phải ra thầy, trò phải ra trò. Chúng ta kính trọng một người nào đó cũng là vì họ giữ lễ giữ nghĩa. Chúng ta coi thường những người "vô lễ", "vô phép, vô tắc", "vô lương", những kẻ "bất nghĩa", "bất tín", "bất trung", "bất hiếu", "bất nhân", những người mà ta thường đùa cợt cho là người không ra người, ngợm không ra ngợm.
02/05/2011
thieuzahovo_01655376474
Có 2 cách hiểu nè: Trước tiên phải học lễ giáo trong giao tiếp hàng ngày sau đó mới có tư cách để học về trí thức như tee đã nói
Thứ 2 theo nghĩa đen nè: Nhắc nhở học sịnh rằng đến "Tiên" cũng phải học lễ phép và "Hoàng hậu" cũng phải học văn chương vì thế gắng mà học cho tốt
Thứ 2 theo nghĩa đen nè: Nhắc nhở học sịnh rằng đến "Tiên" cũng phải học lễ phép và "Hoàng hậu" cũng phải học văn chương vì thế gắng mà học cho tốt
01/05/2011
Forever A Love
quan niệm này xưa lắm rồi bạn à. bây giờ không ai dùng nữa. người ta từ nhỏ sinh ra chưa biết gì nên câu đó là đúng. nhưng lúc đã biết gì thì là sai. học lễ học văn xong vẫn chửi thầy, tống tiền, cướp giật...văn thì... thêm cái gọi là "chế". nói chung mình lựa cách mà sống mà chém thôi
01/05/2011
Hoàng ải
Tiên hậu lễ , hậu học văn
- Tiên hậu lễ : điều đầu tiên cần học là " Đạo đức"
- Hậu học văn: sau đó mới tới " Văn Hóa "
- Tiên hậu lễ : điều đầu tiên cần học là " Đạo đức"
- Hậu học văn: sau đó mới tới " Văn Hóa "
01/05/2011
Mr.Tín
thời nay,tích cực:con người phải học cách cư xử đối đáp trước khi học kiến thức để mở mang đầu óc
ngày xưa,kiến thức học cách biết cung kính,biết cách quỳ lạy mà chủ yếu là với thầy(và cư xử với cha mẹ,thầy cô,bề trên trong xã hội và cả trong quan trường) nên dùng chữ "lễ" (thi lễ,đáp lễ).học là văn chương,tứ thư ngũ kinh nên dùng chữ "văn"
bây giờ tiêu cực,nói cho vui là:trước phải có lễ vật biếu thầy,sau có học gì thì học
ngày xưa,kiến thức học cách biết cung kính,biết cách quỳ lạy mà chủ yếu là với thầy(và cư xử với cha mẹ,thầy cô,bề trên trong xã hội và cả trong quan trường) nên dùng chữ "lễ" (thi lễ,đáp lễ).học là văn chương,tứ thư ngũ kinh nên dùng chữ "văn"
bây giờ tiêu cực,nói cho vui là:trước phải có lễ vật biếu thầy,sau có học gì thì học
01/05/2011
tien si giuoc mam
Giới thiệu về câu hỏi này
Điểm thưởng cho câu trả lời hay nhất 20 điểm
10715 lượt xem
7 câu trả lời đã đăng
x